Kapilaroskopia

Kapilaroskopia jest nieinwazyjną, bezbolesną metodą diagnostyczną, polegająca na ocenie krążenia krwi w naczyniach włosowatych w obrębie skóry i błon śluzowych. Polega na obejrzeniu naczyń włosowatych pod specjalnym mikroskopem. Badanie wykonywane jest za pomocą mikroskopu kapilaroskopowego i dotyczy najczęściej kapilar wałów paznokciowych palców obu rąk, ale również palców nóg, spojówek oczu, dziąseł lub warg. Wyniki badania są natychmiastowe.

Dzięki kapilaroskopii możliwe jest wczesne zdiagnozowanie zmian w naczyniach, które mogą być podstawą rozwoju wielu patologii naczyń i powikłań wielonarządowych.


Kapilaroskopię wykorzystuje się w diagnostyce:

pacjentów z objawem Raynauda, tzw.objaw „zimnych dłoni”
reumatologicznej w kierunku układowej choroby tkanki łącznej
neurologicznej w kierunku neuropatii obwodowej, dystrofii neurowegetatywnych
dermatologicznej – łuszczyca, owrzodzenia, w trądziku różowatym, zapaleniu łojotokowym skóry
chirurgii naczyniowej w różnicowaniu zaburzeń krążenia
w diabetologii do oceny mikroangiopatii w przebiegu cukrzycy
w nadciśnieniu tętniczym, otyłości, odmrożeniach.


Kapilaroskopia – przygotowanie do zabiegu

Kapilaroskopia wymaga pewnego przygotowania:

na dwa tygodnie przed wykonaniem badania nie wolno wycinać skórek i wykonywać manicure
jeżeli stan badanego na to pozwala, na dzień przed badaniem zaleca się odstawić leki rozszerzające naczynia krwionośne
w przypadku konieczności nieprzerwanego zażywania jakiegoś leku, należy skonsultować się z lekarzem wykonującym badanie
przed kapilaroskopią można jedynie obcinać paznokcie
na badanie należy przyjść bez polakierowanych paznokci, tipsy są niedopuszczalne. W ciągu 6 godzin poprzedzających badanie nie należy: pić kawy oraz spożywać pokarmów i napojów zawierających kofeinę (cola, napoje energetyzujące, cukierki z kofeiną itp.), pić mocnej herbaty, alkoholu, palić papierosów
na badanie należy zgłosić się min. 20 minut przed badaniem, tak aby naczynia krwionośne rąk przystosowały się do temperatury pomieszczenia (szczególnie ważne w okresie zimowym)

Do wykonania kapilaroskopii praktycznie nie ma żadnych przeciwwskazań. Kapilaroskopię można wykonać zawsze. Po tym badaniu nie odnotowuje się skutków niepożądanych

Elektromiografia

Elektromiografia (EMG) to badanie elektrofizjologiczne, oceniające przewodzenie w nerwach obwodowych oraz funkcje układu mięśniowego. EMG jest mało inwazyjnym badaniem diagnostycznym pomocnym w diagnozowaniu wielu chorób neurologicznych i układu mięśniowego. Pozwala zlokalizować zmiany patologiczne w mięśniach, ustalić ich wielkość i charakter, a także określić dynamikę procesu chorobowego w badanym mięśniu.

Rodzaje badania EMG:

Badanie neurograficzne ocenia przewodzenie w nerwach obwodowych. Polega na pobudzaniu włókien czuciowych i ruchowych nerwów obwodowych impulsami elektrycznymi o niewielkim natężeniu, rzędu kilkunastu miliamperów. W badaniu są stosowane elektrody powierzchniowe przymocowywane do skóry plastrem.

Badanie elektromiograficzne mięśni z użyciem sterylnej, jednorazowej elektrody igłowej.

Badanie EMG wykorzystuje się w diagnostyce chorób w przebiegu których doszło do uszkodzenia:

nerwów na skutek ich ucisku (np. zespół cieśni nadgarstka, zespół cieśni kanału stępu)
nerwu łokciowego, promieniowego, nerwu strzałkowego, twarzowego itp.
korzeni nerwowych i splotów (barkowego, lędźwiowo-krzyżowego),choroby neuronu ruchowego (SLA)

EMG wykorzystuje się również w celu rozpoznania:
stwardnienia bocznego zanikowego czy rdzeniowego zaniku mięśni
polineuropatii
chorób mięśni (miopatia, dystrofia mięśniowa, zapalenie wielomięśniowe)
zaburzeń transmisji nerwowo-mięśniowej (miastenia, zespoły miasteniczne)
tężyczki

Wskazaniem do wykonania EMG są objawy nieprawidłowego funkcjonowania nerwów obwodowych i mięśni, np.:
zespoły sztywności o różnej etiologii
zespoły korzeniowe-szyjne i lędźwiowo-krzyżowe (rwa barkowa, rwa kulszowa)
spastyczność -nadmierne napięcie w przebiegu chorób układu nerwowego
uszkodzenia poszczególnych mięśni w skutek urazu lub kontuzji

Przeciwwskazania do EMG

rozrusznik serca
elementy metalowe w sercu (np. sztuczna zastawka) lub w badanej okolicy ciała

Przygotowanie do badania EMG

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. W dniu badania należy umyć badaną część ciała. Nie należy stosować balsamów, kremów lub maści na skórę, w okolicy, gdzie będzie wykonywane badanie.

Ważne

Bezpośrednio przed badaniem należy poinformować lekarza o aktualnie przyjmowanych lekach. Osoby zażywające doustne antykoagulanty (leki przeciwzakrzepowe) za zgodą lekarza prowadzącego powinny na 3 dni przed badaniem zacząć stosować heparynę drobnocząsteczkową, w dniu badania pacjenci z miastenią nie powinni przyjmować leków przeciw miastenii.